Ana Sayfa Tarih 1930 ve 1939 YILARI ARASINDA TÜRKİYE DIŞ POLİTİKASI

1930 ve 1939 YILARI ARASINDA TÜRKİYE DIŞ POLİTİKASI

42
0
1930 ve 1939 YILLARI ARASINDA TÜRKİYE DIŞ ve İÇ POLİTİKASI

1930 ve 1939 YILARI ARASINDA TÜRKİYE DIŞ POLİTİKASI

 1930 ve 1939 yılları arasında dış politika da 2. Dünya Savaşına karşı alınan önlemler bulunmaktadır. Bu savaşa önlem alınması için Türkiye dış politika da bazı adımlar atmıştır. Bunlar;

1-TÜRKİYE CUMHURİYETİNİN MİLLETLER CEMİYETİNE ÜYE OLMASI:

Türkiye, Milletler Cemiyetine Dünya barışına katkı sağlamak için 1932 yılında üye olmuştur. Milletler Cemiyetine üye olması için teklifte bulunan devlet İspanya, davet eden devlet İngiltere olmuştur. Milletler cemiyetine üye olması için en çok destek veren devlet ise Yunanistan devletidir.

 Türkiye’nin Milletler Cemiyetinde ki ilk temsilcisi Cemal Hüsnü Taray olmuştur.

 Türkiye’nin Milletler cemiyetinde ki ilk genel sekreteri Tevfik Rüştü Aras’tır.

2-BALKAN ANTANTI:

Balkan antantı 1934 yılında Atina’ da imzalanmıştır. İmzalanma sebebi; Almanya, İtalya ve Japonya devletlerinin saldırgan tutumlarıdır. Balkan Antantına Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya katılmıştır. Balkan Antantının önemi, Türkiye 2. Dünya savaşına karşı batı sınırlarını güvence altına almıştır.

 

3-AKDENİZ PAKTI:

1936 yılında toplanmıştır. Sebebi yine Almanya, İtalya ve Japonya’nın saldırgan tavırlarıdır. Bu pakta Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve İngiltere katılmıştır.

4-MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ:

1936 yılında İsviçre’nin Montrö kentinde Milletler Cemiyeti toplanmıştır. Boğazlar komisyonu kaldırılarak boğazlar tamamen Türkiye’ ye bırakılmıştır.

Bu sözleşmenin önemi; 1833 yılında Hünkar iskelesi antlaşması ile ortaya çıkan bozlar sorunu tamamen çözülmüştür. Bu sözleşmeyi imzalayan devletler; ABD, Almanya ve İtalya’dır. Sovyet Rusya, Montrö’ da Türkiye’ yi desteklemiştir. Boğazlar Türkiye’ ye bırakılınca;

 Türkiye’nin stratejik önemi artmıştır.

Türkiye’nin Doğu Akdeniz bölgesindeki güvenliği sağlanmıştır.

 Türkiye önemli bir gelir kaynağı elde edememiştir. Nedeni; 15 bin ton altındaki gemilerin geçişinin ücretsiz olmasıdır.

5-SADABAT PAKTI:

1937 yılında Tahran’ da imzalanmıştır. İmzalanma nedeni; İtalya’nın Habeşistan’ ı işgal etmesi ve yine Almanya, İtalya ve Japonya’nın saldırgan tavırlarıdır. Bu pakta Türkiye, İran, Irak ve Afganistan katılmıştır. Sadabat paktının önemi Türkiye doğu sınırını güvence altına almıştır.

6-HATAY SORUNU (SANCAK SORUNU):

1936 yılında Fransa, Hatay boşaltmış ancak Suriye Hatay bölgesini almayı amaçlamıştır. Bunun üzerine Türkiye, Milletler Cemiyetine başvurarak Hatay’ da referandum istemiştir.

Referandum kabul edilmiş ve referandum sonucu Hatay bağımsız bir devlet olmuştur. Hatay’ın ilk Cumhurbaşkanı Tayfun Sökmen, ilk başbakanı Abdurrahman Melek olmuştur.

Meclis başkanı ise Abdulgazi Türkmen olmuştur. 1939 yılında Hatay devleti tekrar referandum kararı almıştır. Türk nüfusu fazla olduğu için Türkiye’ ye bağlanmıştır.

Mustafa Kemal, Hatay için ‘40 yıllık Türk yurdu esir kalamaz’ sözünü söylemiştir. Hatay’ da Türk nüfusunun fazla olduğunu belirten rapor Sandler raporudur.

1930 ve 1939 YILLARI ARASINDA TÜRKİYE’NİN İÇ SORUNLARI

1-BURSA OLAYI:

1933 yılında ezanın Türkçe okunması ile Bursa da iç kargaşa yaşanmıştır. Bunun üzerine Mustafa Kemal ‘Bu bir din meselesi değil dil meselesidir’ sözünü söylemiştir.

2-RAZGART OLAYI:

Milliyetçilik etkisi ile ortaya çıkan sorunlardan biridir. Bulgaristan bölgesinde bulunan Türk mezarları yağmalanmıştır.

3- VAGON LİTZ OLAYI:

1933 yılında Fransız demiryolu şirketinde çalışan bir işçi Türk olduğu ve Türkçe konuştuğu için işten atılmıştır. Bunun üzerine olaylar yaşanmıştır.

Bu yıllar arasında Türkiye’ de yaşanılan sorunların geneli Milliyetçilik akımının etkisi ile ortaya çıkmıştır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.